Asgari Ücret Düzenlemesi At Dünyasında Yeni Bir Tartışma Başlattı
Asgari Ücret Düzenlemesi At Dünyasında Yeni Bir Tartışma Başlattı
Asgari Ücret kuralları, seyislerin konaklama düzenlemeleri nedeniyle atçılık sektöründe beklenmedik mali sonuçlara yol açabiliyor. Antrenör Rebecca Cowderoy’un yaşadığı süreç, iyi niyetle yapılan bir uygulamanın dahi ciddi ücret borçlarına dönüşebileceğini ortaya koydu.
Cowderoy, çalışanlarına sağladığı konaklama karşılığında uyguladığı yöntemin kurallara uygun olduğuna inanıyordu. Ancak Birleşik Krallık Gelir ve Gümrük İdaresi’nin konaklama indirimi oranına ilişkin değerlendirmesi sonucunda, ulusal asgari ücret kapsamında geriye dönük borç oluştu.
Konaklama bedeli ücret hesabını doğrudan etkiliyor
Çalışana lojman sağlandığında ve alınan bedel, mevzuatta belirlenen indirim oranına eşit ya da bu oranın altında kaldığında işveren kira karşılığını çalışanın ücretinden düşebiliyor. Bir diğer yöntem ise çalışana ücretinin tamamını ödeyip konaklama bedelini ayrıca tahsil etmek.
Ancak konaklama maliyeti belirlenen indirim oranını aştığında, aradaki fark çalışanın ücretini ulusal asgari ücretin altına çekebiliyor. Bu durumda işverenin, çalışanın eline geçen ücretin yasal sınırın altında kalmaması için ek ödeme yapması gerekiyor.
Rebecca, 2021 yılında kendi işletmesinde çalışanları için bir konut kiraladı. İşletmesinde konaklama imkânı bulunmadığı için bu mülkün kirası kadar ücret talep etti ve faturaların tamamını kendisi karşıladı. O dönemde haftalık konaklama indirimi oranı 58,52 sterlindi.
Ancak Cowderoy, bir çalışanla ilgili olarak 12 aylık dönemde toplam 4.179,44 sterlin tutarında ulusal asgari ücret borcu biriktiğini fark etmedi. Son dönemde hükümetin yayımladığı asgari ücret ceza listesinde adı bulunan birçok atçılık işletmesinden biri olan Cowderoy, yaşadıklarının sektördeki diğer işverenler için uyarı niteliği taşımasını istiyor.
“Asgari ücreti ödüyor ya da üzerinde kalıyordum. Kuralları aşmaya çalışmıyordum. Onlara temiz, sıcak ve rahat bir yerde yaşama imkânı sunmak istedim; konaklamadan para kazanma amacı taşımıyordum.”
Cowderoy, bugün 77,60 sterline yükselen indirim oranının, çalışanlara nitelikli konaklama sağlamak isteyen işverenler açısından gerçekçi olup olmadığını sorguluyor.
“Üç ya da dört kişinin aynı yeri paylaşmasını veya sabit bir karavanda yaşamasını beklemiyorsanız, bu oran benim koşullarımda gerçekçi değildi. Süreç son derece pahalı ve yıpratıcı oldu. Makul görünen bir düzenlemenin ciddi mali sonuçlar doğurabileceğini anladım.”
Hata, çalışan sayısı yüksek işletmelerde de yaşanabiliyor
Asgari ücret listesinde adı geçen bir diğer isim, 60 çalışanı bulunan antrenör Lucinda Russell oldu. Tüm çalışanlarına asgari ücretin üzerinde ödeme yaptığını belirten Russell, 2.158,39 sterlin tutarındaki borcun iki jokeyle ilgili olduğunu açıkladı.
Söz konusu borç, Ekim 2023 ile 2024 arasındaki dönemde yapılan bir hatadan kaynaklandı. Çalışanlardan biri için konaklama kesintisi, diğeri için ise at bakım hizmetiyle ilgili düzenleme yanlış uygulandı. Konu daha sonra çözüme kavuşturuldu.
Konaklamanın niteliği değil, sabit oran belirleyici
Aria Grace Law CIC ortağı Jodie Seddon, konaklamanın kalitesinin işverenin ücretlerden düşebileceği miktarı değiştirmediğini belirtti. Ona göre bu tutar sabit bir miktar olarak uygulanıyor ve ulusal asgari ücretteki yıllık değişikliklere paralel biçimde güncelleniyor.
“Atçılık sektöründe daha fazla işverenin doğru düzenlemeler kurmaya çalışması olumlu. Ancak başlangıçta profesyonel destek alınmasını öneriyoruz. Bu danışmanlığın maliyeti, hatalı uygulamaların yol açabileceği cezalara kıyasla oldukça düşük kalıyor.”
Yeminli mali müşavir Dan Martin ise birçok işletmenin sunduğu konaklama imkânlarını “gerçekten cömert” olarak nitelendirdi. Ancak cömert bir düzenlemenin, yasal sorumluluğu ortadan kaldırmadığını vurguladı.
“Atçılık sektöründeki güçlük, cömertliğin hukuki bir savunma oluşturmaması. Yarış ve gösterilerde karşılıksız geçen süreler, erken başlangıçlar, geç saatler, seyahat günleri, seyisin atı için sağlanan bakım, çırak ücretleri ve doğum günlerinde değişen oranlar da hesaba katılınca, kasıt olmadan yasal sınırın altına düşmek kolaylaşıyor.”
Martin’e göre listede yer alan işverenler çoğunlukla kötü niyetli kişiler değil; bordro işlemlerini uzman desteği olmadan yürütmeye çalışan, küçük ve iyi niyetli işletmeler.
En yaygın yanılgılardan biri, kiranın ayrı bir fatura ile tahsil edilmesi veya seyisin banka hesabından ödenmesi hâlinde bu bedelin bordro ve asgari ücret hesabının dışında kaldığı düşüncesi.
Oysa konut, daire ya da karavan işletmeye aitse veya kiralanmışsa ve işyerinde yaşamak işin bir koşulu olarak sunuluyorsa, kira bedelinin nasıl tahsil edildiğinden bağımsız olarak konaklama indirimi kuralları uygulanıyor.
Fatura ve yardımcı giderler konusunda da benzer bir dikkat gerekiyor. Elektrik, su ve diğer kullanım bedelleri, kurallar kapsamında toplam konaklama ücretine dâhil edilebiliyor. Yalnızca gerçekten isteğe bağlı olan ödemeler bu hesabın dışında kalabiliyor; ancak bu tutarlar da olağan ücret kesintisi kurallarına tabi olmaya devam ediyor.
