ADUO için büyük revizyon: Honda desteği gündemde
ADUO, Formula 1’de yeni bir dönemece giriyor. FIA, üreticilere tanınan ek geliştirme fırsatlarını daha işlevsel hale getirmek, Honda’nın yaşadığı zorluklara çözüm bulmak ve sistemin ön sıralardaki rekabete etkisini sınırlamak için 2027 sezonu öncesinde kapsamlı değişiklikleri masaya yatırıyor.
Ek Geliştirme ve Yükseltme Fırsatları sistemi olarak uygulanan ADUO’nun, ilk yılında beklenmeyen sonuçlar doğurması FIA’nın elini yeniden direksiyona koymasına neden oldu. Sistem, başlangıçta geride kalan ve teknik açıdan hata yapan üreticilere toparlanma fırsatı sunmak amacıyla tasarlanmıştı.
Ancak Red Bull’un herhangi bir yarış kazanamamasına rağmen en güçlü motor üreticisi ilan edilmesi, tartışmaların fitilini ateşledi. Mercedes’in şampiyona lideri olmasına karşın yeterince geride kabul edilerek bu sezon ve gelecek sezon için birer geliştirme hakkı elde etmesi de Red Bull’un tepkisini büyüttü.
Tartışmanın merkezindeki konu ise sıralamanın yalnızca içten yanmalı motorun güç çıkışına göre yapılması. Böylece genel güç ünitesi paketi en başarılı kabul edilen Mercedes geliştirme yapabilirken, güçlü içten yanmalı motoru nedeniyle Red Bull aynı imkândan yararlanamıyor.
Üstelik mevcut yapı, ölçüm kapsamına girmeyen parçaları geliştiren üreticilerin avantaj sağlamasına da kapı aralıyor. Bu durum, referans kabul edilen üreticinin kendi performansını artırmasını zorlaştırırken rakiplerin farklı alanlarda ilerlemesine olanak tanıyabiliyor.
FIA’nın ADUO sistemini geliştirme düşüncesi yeni değil. Ancak bu sezon ortaya çıkan sorunlar, değişiklik ihtiyacını hızlandırdı. Son haftalarda Aston Martin sahibi Lawrence Stroll’un Honda’ya daha fazla yardım yapılması yönündeki baskısı da sürece yeni bir ivme kazandırdı.
FIA’nın 2027 için değerlendirdiği değişiklikler iki ana başlıkta toplanıyor: ADUO sisteminin genel işleyişini iyileştirmek ve Honda gibi zorlanan üreticilere daha etkili destek sağlamak. Aynı dönemde yakıt akış oranlarını iyileştirecek düzenlemelerin de devreye girmesi bekleniyor.
Konunun, Formula 1 Komisyonu’nun pazartesi günü yapılacak toplantısında gündeme gelmesi bekleniyor. Honda’ya ek yardım konusunda son dönemde yürütülen görüşmelerin ardından üreticiler arasında bir uzlaşma sağlanırsa, değişiklik süreci Güç Ünitesi Danışma Komitesi’ne taşınabilir.
Ölçüm sistemi yeniden yazılabilir
FIA, ADUO’nun ilk uygulama yılında eksikleri bulunan bir çalışma olduğunu uzun süredir kabul ediyor. FIA Tek Koltuklu Araçlar Direktörü Nikolas Tombazis, ölçüm yönteminin oldukça isabetli olduğunu düşündüğünü belirtirken sistemin tüm yönleriyle sorunsuz işlemediğini de kabul etti.
Tombazis, üreticilerle ilk görüşmelerde turbo basıncı, turbo çapı ve plenum çalışma sıcaklığı gibi unsurların da dikkate alınmasını önerdiklerini, ancak güç ünitesi üreticilerinin o dönemde daha basit bir yapı üzerinde uzlaştığını söyledi.
Şimdi ise üreticilerin sistemi sahada görmüş olması, daha kapsamlı bir ölçüm yöntemine bakışlarını değiştirebilir. Masadaki seçenekler arasında içten yanmalı motor gücünün hesaplanma biçiminin değiştirilmesi, turbo boyutu ve çalışma sıcaklıklarının hesaba katılması bulunuyor. Egzoz kanatları gibi güç çıkışını etkileyen dış unsurların da değerlendirmeye alınması gündemde.
Bir başka seçenek, sıralamayı yalnızca içten yanmalı motora değil, bütün güç ünitesinin performansına dayandırmak. Audi proje sorumlusu Mattia Binotto ise geliştirme izinlerinin tek bir parçanın gücüne göre değil, üreticiler şampiyonasındaki konumlara göre belirlenmesinin daha doğru olacağını savunmuştu.
Değişiklik için dört üreticinin desteği gerekiyor
ADUO kurallarında değişiklik yapılabilmesi için altı üreticiden en az dördünün desteği gerekiyor. Mercedes, Ferrari, Red Bull, Audi, Honda ve Cadillac’ın temsil edildiği Güç Ünitesi Danışma Komitesi’nde sağlanacak uzlaşma, yeni çerçevenin önünü açacak.
Honda’nın 2026 kurallarının ilk yılında zorlanması, bu uzlaşma arayışını daha da önemli hale getirdi. Üretici, sezon başında rakiplerin desteğiyle ilk yardım paketini almış ve toplam 19 milyon dolarlık ek harcama imkânına kavuşmuştu. Bu miktarın 11 milyon doları artırılmış bütçe, 8 milyon doları ise fiilen kredi niteliğinde bir destek olarak belirlenmişti.
Honda’nın durumunda büyük bir sıçrama yaşanmaması üzerine Lawrence Stroll daha fazla yardım için baskıyı artırdı. Fernando Alonso da bu çağrılara katıldı. FIA Başkanı Mohammed Ben Sulayem, geçen hafta İspanya Grand Prix’sinde Honda’ya destek verilmesi gerektiğini ve bunun Alonso’nun Formula 1’de kalmasına yardımcı olabileceğini açıkça dile getirdi.
Ben Sulayem’in yaklaşımına göre büyük bir üreticinin bu kadar zorlanması kimsenin çıkarına değil. Sorun çözülmezse Honda’nın Formula 1’den çekilme riski bulunuyor. Bazı üreticilerle konu hakkında görüşmeler yapılırken, Honda’ya yeniden destek verilmesi amacıyla ADUO’da değişiklik yapılmasına yönelik ilk işaretlerin olumlu olduğu belirtiliyor.
Mercedes takım sorumlusu Toto Wolff da Honda’ya daha fazla yardım verilmesine sıcak bakıyor. Wolff, ADUO’nun başlangıçta geride kalan üreticilerin yetişmesini sağlamak için tasarlandığını ve Honda için daha fazlasının gerekebileceğini söyledi. Ona göre tüm büyük üreticilerin rekabetçi olması, sporun tamamı için daha iyi bir tablo yaratacak.
Ancak Red Bull’un desteğini almak için yalnızca Honda’ya ek fırsat tanınması yeterli olmayabilir. FIA’nın, ADUO’nun ölçüm ve uygulama biçimine yönelik Red Bull şikâyetlerini giderecek daha geniş kapsamlı bir uzlaşma sunması gerekebilir.
Red Bull takım sorumlusu Laurent Mekies de Honda’ya yardım edilmesine karşı olmadıklarını, fakat böyle bir adımın ADUO’nun tamamının geleceği üzerine daha geniş bir tartışma başlatacağını belirtti. Mekies, sporda çözülmesi gereken bir durum olduğunda üreticilerin bir araya gelerek çözüm bulabileceğini ifade etti.
Honda için destek, adalet çizgisini aşmamalı
Honda’ya verilecek yardımın temel şartı, diğer üreticilerin kendi geliştirme ve rekabet hedeflerini haksız biçimde engellememesi olacak. FIA’nın önündeki en kritik viraj, Honda’yı yeniden yarışın içine çekerken rakiplerin gelişim hakkını zedelemeyecek bir formül bulmak.
Honda, FIA ile yürütülen görüşmelerde doğrudan ön planda yer almıyor. Üretici, siyasi tartışmalarda düşük profilini korumayı tercih ediyor. Honda’nın pist operasyonlarından sorumlu genel müdürü Shintaro Orihara, İspanya Grand Prix’sinde önceliklerinin kural değişikliğinden gelecek mucizevi bir adıma bel bağlamak değil, 2027 için planlanan geliştirmeler üzerinde çalışmak olduğunu söyledi.
Orihara, Honda’nın kendi gelişim planına odaklanacağını ve performansı kendi çalışmalarıyla artırmayı hedeflediğini vurguladı. Honda bu sezon kullanabileceği iki ADUO geliştirmesinden yalnızca birini hayata geçirdi. Böylece gelecek sezon için daha büyük bir ilerleme fırsatı yaratmayı amaçlıyor.
Üretici, eksik kaldığı alanlardaki çalışmaları ilerleterek 2027 güç ünitesinde daha fazla performans açığa çıkarmayı umuyor. Orihara, 2027 ve 2028 için bir geliştirme planına sahip olduklarını, ancak 2027’nin ilk yarışında bir anda en güçlü rakip haline geleceklerini söylemediğini; buna karşın büyük adımlar atmaya çalıştıklarını belirtti.
Honda’nın üst yönetiminde de değişiklik yaşanacak. Yoichiro Fukao, Tetsushi Kakuda’nın yerine Formula 1 motor programının büyük proje liderliğini üstlenecek. Honda, bu değişikliğin yakıt akış oranlarının artırılacağı 2027 kurallarına hazırlanırken güç ünitesi geliştirme sürecini hızlandırmayı amaçladığını açıkladı.
