Copa América: Bir Asırdır Güney Amerika Futbolunun Sembolü
- Özgün kupa, 1917’de Arjantin’in Buenos Aires kentindeki tarihi kuyumculuk kuruluşu Casa Escasany tarafından hazırlandı.
- 950 ayar gümüşten üretilen kupa için 3 bin İsviçre frangı ödendi.
- 20 yılı aşkın süre sonra restore edilen özgün kupa, 2024 Copa América’da yeniden şampiyona takdim edildi.
Copa América, yalnızca kıtanın en eski uluslararası futbol organizasyonlarından biri değil; aynı zamanda şampiyonların gökyüzüne kaldırdığı, takımların etrafında kenetlendiği ve kazananların adını tarihe kazıdığı görkemli bir miras. Bu mirasın merkezinde ise 1917’de ortaya çıkan ve yıllar içinde geçirdiği değişimlere rağmen simgesel tasarımını koruyan tarihi kupa bulunuyor.
Turnuvanın ilk karşılaşmaları 1916’da oynandı. Ancak bugün futbol dünyasının en tanınan kupaları arasında yer alan bu özel eser, organizasyonun ilk yılında değil, bir sezon sonra sahneye çıktı. O günden bu yana kupa; kaptanların ellerinde yükseldi, şampiyonluk kutlamalarının başrolünü üstlendi ve Güney Amerika futbolunun hafızasına işlendi.
Copa América kupası ne zaman üretildi?
Özgün kupa, 1917 yılında, o dönemde Güney Amerika Şampiyonası adıyla düzenlenen organizasyonun şampiyonuna sunulmak üzere hazırlandı. Böylece turnuvanın ilk edisyonundan bir yıl sonra, kıta futbolunun simgesi olacak kupa da sahneye çıktı.
Kupanın üretimi, Arjantin’in Buenos Aires kentinde faaliyet gösteren Casa Escasany tarafından gerçekleştirildi. İlk turnuva 1916’da yine Arjantin’de düzenlenmiş ve Uruguay şampiyonluğa ulaşmıştı.
Copa América kupasını kim tasarladı?
Kupanın hikâyesinde dikkat çeken bir ayrıntı bulunuyor. Casa Escasany, hem özgün tasarımın hazırlanmasından hem de eserin tamamlanmasından sorumluydu. Ancak kupanın tabanı, kuyumculuk kuruluşu tarafından Fransa’dan getirildi.
3 bin İsviçre frangı karşılığında satın alınan parça, Buenos Aires’te üzerinde çalışıldı ve Güney Amerika futbolundaki uzun yolculuğuna başlayacağı son görünümüne kavuştu. Böylece 1917’de hazırlanan kupa, bir asrı aşan turnuva tarihinin ayrılmaz parçası hâline geldi.
Copa América kupası hangi maddeden yapıldı?
Özgün Copa América kupası, 950 ayar gümüşten yapılmış bir gümüş işçiliği eseridir. Yıllar içinde yeni şampiyonların isimlerine yer açmak amacıyla yapısına eklemeler yapıldı.
1979’da ahşap bir taban eklenerek şampiyonluk plakaları için ikinci bir sıra oluşturuldu. Turnuvanın büyüyen tarihi 1995’te yeni bir düzenlemeyi gerekli kıldı ve kupaya üçüncü plaka sırası ilave edildi.
Copa América kupası kaç kilogram?
Tarihi kupa, gövdesi ve tabanıyla birlikte yaklaşık 11,85 kilogram ağırlığında. Geçmişte yapılan eklemeler nedeniyle bugünkü kupa, ilk üretildiği hâlinden daha ağır durumda.
Kupanın öne çıkan özellikleri şöyle:
- Copa América Kupası
- Üretim yılı: 1917
- Üretici: Casa Escasany, Buenos Aires
- Ana malzeme: 950 ayar gümüş
- İlk fiyatı: 3 bin İsviçre frangı
- Güncel ağırlığı: 11,85 kilogramdan fazla
- Yaklaşık yüksekliği: 75 santimetre
- Yaklaşık çapı: 30 santimetre
- Ahşap taban: 1979’dan itibaren eklendi ve genişletildi
Copa América şampiyonlarının plakaları
Kupanın en dikkat çekici bölümlerinden biri tabanı. Burada turnuvanın farklı yıllarındaki şampiyonların isimlerini taşıyan plakalar bulunuyor. Bu özelliğiyle kupa, Copa América tarihinin adeta elle tutulur bir zaman tüneline dönüşüyor.
Tabanın ilk genişletilmesi 1979’da yapıldı ve ikinci şampiyonluk plakası sırası eklendi. 1995 yılında ise üçüncü sıra oluşturuldu. Turnuva tarihinde şampiyonluğa ulaşan sekiz millî takım bulunuyor: Uruguay, Arjantin, Brezilya, Paraguay, Peru, Bolivya, Kolombiya ve Şili.
Arjantin, 16 şampiyonlukla tüm zamanların zirvesinde yer alıyor.
Copa América kupası neden restore edildi?
Özgün kupa, 2001’deki ve Kolombiya’nın kazandığı edisyona kadar şampiyonlara takdim edildi. 2004 ile 2021 yılları arasında ise kazanan takımlar kupanın farklı kopyalarını aldı.
Özgün eserin son kez sunulmasının üzerinden 20 yılı aşkın süre geçtikten sonra kupa restore edildi. Bu çalışma, 1917’de hazırlanan tarihi eserin yeniden turnuvanın merkezine dönmesini ve bir şampiyonun ellerinde tekrar yükselmesini sağladı.
Özgün kupa 2024’te yeniden sahnede
14 Temmuz 2024’te özgün kupa, Copa América finalinde yeniden başrolü üstlendi. Restorasyonun ardından Arjantin ile Kolombiya arasındaki final karşılaşması için Miami Gardens’taki Hard Rock Stadyumu’nda sergilendi.
Finali Arjantin kazandı ve 20 yılı aşkın bir aradan sonra tarihi kupayı yeniden kaldıran millî takım oldu. Bu zafer, Arjantin’in 16. Copa América şampiyonluğunu da simgeledi. Böylece Arjantin, turnuva tarihinin en fazla şampiyonluk yaşayan takımı olarak zirvede tek başına kaldı.
Tek kupada bir asırdan fazla tarih
1917’den bu yana kupa, Güney Amerika futbolunun geçirdiği büyük dönüşümün önemli bölümüne tanıklık etti. Tabanı değişti, yeni plakalar eklendi, bir dönem farklı kopyalar kullanıldı ve kapsamlı bir restorasyondan geçti. Ancak onu turnuvanın sembolü yapan tasarım korunmaya devam etti.
Üretildiği tarihten 100 yılı aşkın süre sonra özgün Copa América kupası, her yeni şampiyonla birlikte tarihine yeni bir sayfa eklemeyi sürdürüyor.
