Disk fren: Muhteşem manzarayı bozan o sürtünme sesi
Disk fren, güzel bir manzarayı tek hamlede eziyete çevirebilir mi? İngiltere’nin güneyindeki Kent kıyılarında üç gün boyunca Cantii Way bisiklet rotasını takip ederken cevabını, arka tekerlekten yükselen inatçı bir sürtünme sesiyle aldım.
Çoğu bölümünde keyif veren rota; manzaraları, macera hissi ve ulaşılabilir zorluğuyla kesinlikle tavsiye edilebilir. Ne var ki yolculuğun ikinci gününün ortalarında arka fren ağır biçimde sürtmeye başladı. Üstelik bunu yol kenarında giderecek hiçbir çözüm bulamadım. Eve döndüğümüzde bisiklet garajın en uzak köşesine çekildi ve şu an, ruh hâlim düzelmezse hurda alüminyum olarak satılmayı bekliyor.
Bu deneyimin ardından hidrolik disk frenler için tek tavsiyem var: Yola çıkmadan önce sistemin yalnızca “idare eder” durumda olduğundan emin olmayın; kusursuz çalıştığını mutlaka kontrol edin. Aksi hâlde yanınızda bütün aletleri, yedek parçaları ve koca bir heybe dolusu sabrı taşımanız gerekebilir.
Macera boyunca en az 30 dakikam, Hythe’ın merkezindeki küçük bir çimenlikte bisikleti ters çevirmiş hâlde geçti. Sonradan anladım ki bu yarım saat tamamen boşa gitmişti. Yanımda pense, kulak çubuğu ve izopropil alkol bulunmaması işleri çıkmaza soktu. Oysa yola çıkmadan önceki 90 dakikayı yapışan pistonları temizlemeye ve balata aşınmasını kontrol etmeye ayırmıştım. Başlangıçta her şey yolunda görünüyordu, fakat bu durum uzun sürmedi.
Sonunda piston yeniden sıkıştı ve yerinden oynamadı. Cantii Way’in ikinci yarısını, elle ne kadar güçlü çevirirsem çevireyim üç turdan kısa sürede duran bir arka tekerlekle tamamladım. Bu ayrıntıyı fazla düşünmemeye çalıştım.
Jant frenleri kullananlar ise bütün bu yakınmaları gönül rahatlığıyla geçebilir. Şanssızlık yaşanmadığı sürece fren balatalarını fazla aşındırmak, karşılaşabilecekleri en kötü senaryo olabilir. Üstelik sürüş sırasında bile aşınma seviyesini kontrol etmek oldukça kolay. Onlar, bisikleti ters çevirip gökyüzüne söylenen; küçücük alyan anahtarları ve hassas klipslerle boğuşan, her an yüzüne sıcak DOT 5.1 fren hidroliği sıçramasını bekleyen Hythelı acemi disk fren kullanıcısına gülebilir.
Aslında bu tabloya yabancı değildim. Bir haftadan kısa süre önce, bu kez başka bir bisikletle Hampshire’daki bir tarlanın çimenli girişinde yine bisikleti ters çevirmiştim. Arka disk fren balata grubunun kalıntılarını incelerken üzerimi yavaş yavaş yol kirine buladım.
Arka tekerleği söktükten sonra, sırtımdaki ağrıyan bölgeye akupunktur yapabilecek kadar küçük görünen bir yıldız anahtarı kullandım. Nihayet tabloyu net biçimde ortaya koyabildim: Metal parçalardan biri kopup kaybolmuş, diğeri ise onarılamayacak kadar burkulmuştu. Balataların frenleme gücü de neredeyse bir ev terliği kadardı.
En azından dört saatlik sürüşün en uzak noktasında olmadığımı düşündüm. Sonra gerçeği hatırladım: Tam da oradaydım.
Üstelik yola çıkmadan önce balata aşınmasını kontrol ettiğime emindim. Bu kontrol, yaşlanan ve yakını görmekte zorlanan gözlerimle mümkün olan en yakın açıya ulaşmak için adeta bir cambazlık gösterisine dönüşmüştü.
Sonradan anlaşıldı ki balatalar, tutucu klipsin diske takılıp kırılacağı kadar incelmişti. Eve dönüş yolu yalnızca ön frenle tamamlandı.
Balataları daha erken değiştirseydim bu olayın önüne geçebilirdim. Ancak tekerlek başına 10 ila 20 sterlin maliyet düşünüldüğünde, bu parçaları gereğinden önce çöpe atmak da kolay bir karar değil.
Disk frenlerin güçlü olduğu ve her hava koşulunda etkileyici bir frenleme sunduğu tartışılmaz. Hatta bazıları onların büyük ölçüde bakım gerektirmediğini savunuyor. Bir bakıma öyle; fakat bu, sistemi tamamen unutup her şeyin yolunda gitmesini umabileceğiniz anlamına gelmiyor.
İki farklı bisiklette, iki ayrı sürüşte yaşananlar bu yaklaşımın sonunda mutlaka geri döneceğini hatırlattı. Döndüğünde ise bedeli can yakıyor.
Yine de bütün bu yaşananların üzerine bir başka ayrıntı akla geliyor: Tadej Pogačar, bu yıl Milan-San Remo’yu sürtünen bir disk frenle kazandı. Üstelik bu yarış, Cantii Way’deki üç günlük yolculuğumun tamamından daha uzundu.
Ben en iyisi ceketimi alıp garaja döneyim.
